Β’ ΜΕΡΟΣ : ΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ

• ΡΗΜΑΤΑ Α’ ΣΥΖΥΓΙΑΣ (ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΦΩΝΗ ΟΡΙΣΤΙΚΗΣ)

1.      Να σχηματιστεί ο παρατατικός, ο μέλλοντας, ο αόριστος, ο παρακείμενος και ο υπερσυντέλικος των παρακάτω ρημάτων στο πρόσωπο και στον αριθμό που βρίσκεται το κάθε ρήμα που σας δίνεται:

(ΦΩΝΗΕΝΤΟΛΗΚΤΑ)                                               

κελεύει:

συμβουλεύει /-ῃ:

ἀκούονται:

θύουσιν:

πιστεύομεν:

παύεται:

δουλευόμεν:

θηρεύετε:

πορεύεσθε:

ἱκετεύεις:

(ΣΥΜΦΩΝΟΛΗΚΤΑ- ΑΦΩΝΟΛΗΚΤΑ)

καταρρίπτεις:

συμπράττομεν:

ἐλπίζουσιν:

ἀποικίζετε:

φυλάττονται:

βλάπτεται:

πείθομεν:

σπουδάζει:

τάττει /-ῃ:

διώκουσιν: 

2.  Να συμπληρωθούν τα κενά με το κατάλληλο τύπο των ρημάτων της παρένθεσης:

-          Οἱ ἐν Μαραθῶνι πεσόντες ἐν Μαραθῶνι καί ……………… (θάπτομαι, πρκ)

-          Ὁρέστης, ὁ τοῦ Ἀγαμέμνονος υἱός ῦπό τῶν Ἐρινύων …………….. (διώκομαι, υπερς)

-          Λακεδαιμόνιοι ……………… (μεταπέμπομαι, αόρ.)παρ’ Ἀθηναίων βοήθειαν.

-          Σωκράτης τοῖς νεανίαις …………….. (διαλέγομαι, παρατ.)

-          Ἀλέξανδρος ὁ Φιλίππου στράτευμα ……………….. (παρασκευάζομαι, ορ. αορ.)

-          Ἐγώ τέ και σύ οὐ περί πάντων …………………. (βουλεύομαι, παρακ.)

-          Πάντες οἱ τοῦ Κύρου στρατιῶται ………………….. (τάττομαι, υπερς.)

-          Οὐ ………………….. (δέχομαι, μελ) οἱ Πλαταιεῖς δῶρα παρά Θηβαίων.

ΠΡΟΣΟΧΗ!

Όταν το θέμα ενός ρήματος λήγει σε σύμφωνο (άφωνο), πρώτα εξετάζουμε σε ποια ομάδα συμφώνων ανήκει:

(ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ)

¤ Αν το θέμα λήγει σε : τ, δ, θ, ζ τότε : στον αόριστο και στον μέλλοντα μετατρέπεται σε σ, ενώ στον παρακείμενο και στον υπερσυντέλικο μετατρέπεται σε κ. (π.χ. κομί-ζ-ω  :  ἐ-κομί-σ-α  και  κομί-σ-ω,  κε-κόμι-κα και ἐ-κε-κομί-κειν.)

¤ Αν το θέμα λήγει σε : π, β, φ, πτ  τότε : στον αόριστο και στον μέλλοντα μετατρέπεται σε ψ, ενώ στον παρακείμενο και στον υπερσυντέλικο μετατρέπεται σε φ. (π.χ. κό-πτ-ω  :  ἔ-κο-ψ -α  και  κό-ψ-ω,  κέ-κο-φα  και  ἐ-κε-κό-φειν.)

¤ Αν το θέμα λήγει σε : κ, γ, χ, ττ, σσ   τότε : στον αόριστο και στον μέλλοντα μετατρέπεται σε ξ, ενώ στον παρακείμενο και στον υπερσυντέλικο μετατρέπεται σε χ. (π.χ.  τά-ττ-ω   :  ἔ-τα-ξ-α   και   τά-ξ-ω,  τέ-τα-χα   και  ἐ-τε-τά-χειν.)

(ΜΕΣΗ ΦΩΝΗ)

¤ Ακριβώς οι ίδιοι κανόνες ισχύουν και στη μέση φωνή για τον αόριστο και τον μέλλοντα (όσον αφορά την αλλαγή του θέματος)

¤ Στον Παρακείμενο και στον Υπερσυντέλικο Οριστικής και στον Παρακείμενο Προστακτικής όμως, τα αφωνόληκτα διαφοροποιούνται:

 Π.χ. 

κομίζομαι : (Παρακ.) κεκόμισμαι, κεκόμισαι, κεκόμισται…κ.ο.κ

 κόπτομαι : (Παρακ.) κέκομμαι, κέκοψαι, κέκοπται … κ.ο.κ

 τάττομαι : (Παρακ.) τέταγμαι, τέταξαι, τέτακται … κ.ο.κ

Για να δείτε ολοκληρωμένα την κλίση των αφωνόληκτων σ’ αυτούς τους χρόνους, μπορείτε να μεταβείτε στην παράγραφο 298, σελ. 186 και 187 της σχολικής γραμματικής (Μιχ. Χ. Οικονόμου)